Śmierć bliskiej osoby to nie tylko ból straty, ale niekiedy też nieprzyjemne zaskoczenie w postaci odziedziczonych długów. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że dziedziczeniu podlegają nie tylko aktywa - nieruchomości, oszczędności, samochody - ale też wszelkie zobowiązania finansowe spadkodawcy. Prawo daje jednak spadkobiercom skuteczne narzędzia ochrony, pod warunkiem że działają w odpowiednim czasie.
Co wchodzi w skład spadku?
Spadek obejmuje ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego z wyjątkiem tych ściśle związanych z jego osobą. Dziedziczeniu podlegają zatem: kredyty bankowe i pożyczki, zadłużenie na kartach kredytowych, nieuregulowane faktury i zobowiązania handlowe, długi wobec ZUS i urzędu skarbowego, a także poręczenia i gwarancje udzielone przez spadkodawcę. Nie przechodzą na spadkobierców natomiast: alimenty, renty odszkodowawcze ściśle związane z osobą uprawnionego, mandaty karne ani obowiązki wynikające z uprawnień osobistych.
Trzy możliwości po otrzymaniu spadku?
Po śmierci spadkodawcy każdy ze spadkobierców ma trzy możliwości, spośród których musi wybrać jedną w terminie 6 miesięcy od dowiedzenia się o tytule swego powołania do spadku.
Przyjęcie proste oznacza przejęcie całego spadku - zarówno aktywów, jak i długów, bez żadnego ograniczenia. Spadkobierca odpowiada za długi całym swoim majątkiem, również tym nabytym niezależnie od spadku.
Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza to najrozsądniejsza opcja, gdy nie znamy dokładnego stanu majątku spadkodawcy. Spadkobierca odpowiada za długi wyłącznie do wartości aktywów wchodzących w skład spadku - jego własny majątek pozostaje chroniony. Od 2015 roku jest to opcja domyślna dla osób, które nie złożą żadnego oświadczenia w terminie.
Odrzucenie spadku oznacza całkowite wyłączenie z dziedziczenia - spadkobierca nie przejmuje ani aktywów, ani długów. Uwaga: odrzucenie przez rodzica powoduje, że w jego miejsce wchodzą dzieci, które również muszą podjąć decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.
Jak działać bezpiecznie?
Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku składa się przed notariuszem lub sądem. Jeśli masz wątpliwości co do stanu zadłużenia spadkodawcy, przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza jest najbezpieczniejszym wyjściem - chronisz swój majątek, zachowując jednocześnie prawo do aktywów. Warto też złożyć wniosek o sporządzenie spisu inwentarza, który formalnie ustali stan majątku i długów. Przed podjęciem decyzji zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, a na zbieranie informacji o zadłużeniu nie tracić czasu - termin 6 miesięcy biegnie niezależnie od tego, czy wiemy o długach, czy nie.