Niniejszy artykuł przybliża najważniejsze założenia, procedurę oraz znaczenie ustalania poziomu potrzeby wsparcia w kontekście współczesnych rozwiązań społecznych. Ustalenie potrzeby poziomu wsparcia to proces, który stał się fundamentem systemu pomocy osobom z niepełnosprawnościami w Polsce. Decyzja o stopniu i charakterze potrzebnego wsparcia nie tylko otwiera drogę do uzyskania nowych świadczeń, ale także pozwala dostosować wsparcie do indywidualnych potrzeb każdej osoby.
Czym jest ustalenie poziomu potrzeby wsparcia?
Zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, potrzeba wsparcia wynika z braku lub utraty autonomii fizycznej, psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej. Każda osoba, która ma trudności z samodzielnym wykonaniem codziennych czynności z powodu swojej niepełnosprawności, niezależnie od jej rodzaju, może znaleźć się w grupie osób uprawnionych do oceny poziomu potrzeby wsparcia. Przy ustalaniu potrzeby wsparcia liczy się wiek i rodzaj niepełnosprawności. Istotne są także indywidualne możliwości osoby, zakres i rodzaj czynności, które wymagałyby wsparcia ze strony innych osób lub zastosowania technologii wspomagających.
Kto i kiedy ustala poziom potrzeby wsparcia?
Procedura adresowana jest do osób, które ukończyły 18 rok życia, posiadających orzeczenie o umiarkowanym bądź znacznym stopniu niepełnosprawności, a także do tych, których niezdolność do pracy lub samodzielnego funkcjonowania została potwierdzona odpowiednimi orzeczeniami ZUS. Decyzję o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Zgłoszenie może zostać zainicjowane również przez ośrodek pomocy społecznej lub centrum usług społecznych, jeśli osoba wyraża na to zgodę.
Procedura i narzędzia ocen
1. Pierwszym krokiem, który uruchamia procedurę oceny, jest złożenie wniosku wraz z kwestionariuszem samooceny trudności w zakresie wykonywania codziennych czynności.2. Weryfikacja poprawności kompletności dokumentacji.
3. Ocena funkcjonowania poprzez:
- wywiad bezpośredni
- obserwację osoby ubiegającej się o wsparcie
- analizę dostarczonych dokumentów
4. Indywidualna ocena - członkowie składu wydają pisemne opinie, a końcowy formularz zawiera ocenę punktową.
Poziom potrzeby wsparcia wyrażany jest w skali punktowej od 0 do 100. Im wyższa liczba punktów, tym większy jest zakres i intensywność potrzebnego wsparcia. Ustalenie poziomu następuje na podstawie sumy wybranych najważniejszych czynności codziennego funkcjonowania (maksymalnie 25), dla których wylicza się iloczyny przypisanych wag i współczynników wsparcia.
- 0 - 69 pkt. - brak prawa do świadczenia wspierającego
- 70 - 100 pkt. - prawo do świadczenia wspierającego, intensywna pomoc finansowa.
Znaczenie decyzji o poziomie potrzeby wsparcia
Ustalona liczba punktów stanowi podstawę do przyznania świadczenia wspierającego i określa jego wysokość. Decyzja ta jest ważna przez czas określony w orzeczeniu o niepełnosprawności, ale nie dłużej niż 7 lat. Odpowiednie przepisy prawne gwarantują możliwość odwołania się od niekorzystnej decyzji w określonym terminie. Zgodnie z projektowanymi przepisami o asystencji osobistej, asystent będzie przysługiwał osobie z niepełnosprawnością, która w skali poziomu potrzeby wsparcia uzyskała minimum 80 punktów. Jeśli mają Państwo zamiar ubiegać się o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia bądź istnieje potrzeba odwołania się od decyzji, która przyznała Państwu zbyt niską liczbę punktów, zachęcamy do kontaktu z naszą kancelarią. Z pewnością radca prawny dr Wacław Rosa pomoże przebrnąć zarówno przez proces składania wniosku, jak i sporządzi odwołanie od niekorzystnej decyzji oraz w razie konieczności będzie Państwa reprezentował na drodze sądowej.